Όταν οι έφηβοι δίνουν εξετάσεις…

Καθώς η σχολική χρονιά φτάνει στο τέλος της και οι εξετάσεις πλησιάζουν, όλο και πιο συχνά γίνονται αναφορές σε εφήβους που εκδηλώνουν έντονα το συναίσθημα του άγχους. Αρκετά παιδιά παραπονιούνται πως δεν μπορούν να συγκεντρωθούν στο διάβασμά τους, φοβούνται πως θα αποτύχουν, αισθάνονται σωματικές διαταραχές και ορισμένες φορές παραιτούνται λόγω της πιθανότητας μιας επικείμενης αποτυχίας.

Η εφηβεία είναι πράγματι μια περίοδος κατά την οποία τα παιδιά υφίστανται πολλές αλλαγές τόσο σε σωματικό επίπεδο όσο και σε γνωστικό-συναισθηματικό επίπεδο με αποτέλεσμα να νιώθουν πίεση και στρες. Απόρροια αυτών των αλλαγών είναι η δημιουργία άγχους στους εφήβους. Το μυαλό των εφήβων φαίνεται να πλημμυρίζεται από σκέψεις με αρνητικό περιεχόμενο οι οποίες συνδέονται άμεσα με τον φόβο για αποτυχία. Μια αποτυχία η οποία δεν αφορά μόνο την εικόνα που έχουν οι έφηβοι για τον εαυτό τους αλλά σχετίζεται, επίσης, με τις προσδοκίες που φαίνεται να έχουν οι γονείς. Τα παιδιά ανησυχούν για την επίδοσή τους στις εξετάσεις καθώς θεωρούν ότι, εάν αποτύχουν, θα απογοητεύσουν την οικογένειά τους.

Η παράπανω κατάσταση έχει σαν αντίκτυπο πολλοί έφηβοι να διαμαρτύρονται πως εκδηλώνουν έντονους πονοκεφάλους, ταχυπαλμίες και ζαλάδες. Αρκετοί είναι αυτοί που λόγω έντασης δεν μπορούν να κοιμηθούν, ενώ πολλά παιδιά- ιδιαίτερα κορίτσια- φαίνεται να εκδηλώνουν συμπτώματα διατροφικών διαταραχών όπως η απώλεια όρεξης ή υπερφαγία. Ταυτόχρονα, η συγκέντρωση της προσοχής τους μειώνεται και η μνήμη τους αρχίζει να δυσλειτουργεί. Αποκορύφωμα όλων αυτών είναι το γεγονός πως οι έφηβοι καθώς επηρεάζονται ασυνείδητα μοιάζει να παύουν να εμπιστεύονται τον εαυτό τους και τις δυνατότητές τους με αποτέλεσμα να διαθέτουν χαμηλή αυτοπεποίθηση και κατ’ επέκταση είτε να αποσύρονται από το κοινωνικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, είτε να υιοθετούν ανάρμοστες έως και παραβατικές συμπεριφορές που θα επιφέρουν συγκρούσεις.

Πώς μπορούν, λοιπόν, οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους;

Ο ρόλος των γονέων στην προσπάθεια που κάνουν τα έφηβα παιδιά τους στις εξετάσεις είναι πολύ σημαντικός. Καθώς από την πρώτη στιγμή της ζωής τους είναι τα πρόσωπα εκείνα που δομούν το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στα παιδιά τους, οφείλουν να τα στηρίξουν στην προσπάθειά τους αυτή. Έτσι, λοιπόν, είναι καλό:

• Να μιλήσουν με τα έφηβα παιδιά σας για τις εξετάσεις. Με προσοχή να ακούσουν τις σκέψεις και τις ανησυχίες τους γύρω από το θέμα αυτό και να τις συζητήσουν. Να εξηγήσουν τους πως η αποτυχία είναι κομμάτι της ζωής και πως, εάν αυτή τους χτυπήσει την πόρτα, δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Άλλωστε, μέσα από αυτή μαθαίνουμε πώς να χειριζόμαστε καλύτερα τις καταστάσεις. Να δώσουν παράδειγμα μιας δικής τους αποτυχημένης προσπάθειας και πως οι ίδιοι την αντιμετώπισαν.

• Να λειτουργήσουν υποστηρικτικά αποδεχόμενοι την ανάγκη των εφήβων για ελεύθερο χρόνο. Να μην τους πιέσουν να ασχολούνται αποκλειστικά με το διάβασμα. Να σεβαστούν την ανάγκη τους για ξεκούραση και χαλάρωση. Με αυτό τον τρόπο θα βοηθήσουν τα παιδιά τους να αποσυμπιεστούν αφήνοντας τα να κάνουν διαλλείμματα, να βρεθούν με φιλικά πρόσωπα και γενικά να κάνουν πράγματα που τα ευχαρσιτούν καθώς, όταν επιστρέψουν πίσω στη μελέτη τους , θα είναι πιο συγκεντρωμένα.

• Να παρέχουν ένα ήσυχο , καθαρό και ευχάριστο περιβάλλον στα παιδιά σας μέσα στο σπίτι όπου εκεί θα έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώνονται και να διβάζουν δίχως να αποσπόνται από φωνές, εντάσεις και άλλου είδους ερεθίσματα.

• Να αναλογιστούν οι ίδιοι τη σχέση τους με την αποτυχία. Ασυνείδητα αρκετές φορές οι γονείς προβάλλουν τις επιθυμίες τους στα παιδιά τους. Έτσι, όταν αποτυγχάνουν οι έφηβοι στις εξετάσεις, αισθάνονται πως αποτυγχάνει ο ίδιος τους ο εαυτός. Γι’αυτό τον λόγο είναι σημαντικό να διαχωρίσουν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους από την αντίστοιχη των παιδιών σας.

Τέλος, οι εξετάσεις αποτελούν την πύλη μιας νέας ζωής για τους εφήβους, ωστόσο, δεν καθορίζουν το μέλλον και την ευτυχία τους. Αν αποτύχουν είναι σημαντικό οι γονείς να τους στηρίξουν εκφράζοντας την αγάπη και την αποδοχή τους προς το πρόσωπό τους. Επαινέστε τους για την προσπάθεια που έκαναν, τονίστε την εμπιστοσύνη σας προς τις δυνατότητές τους και ενθαρρύνετε τους σε μια νέα προσπάθεια εάν αυτοί το επιθυμούν. Μην ξεχνάτε, άλλωστε, ότι υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές για την ζωή τους που ενδεχομένως ταιριάζουν περισσότερο στα ενδιαφέροντα και στην προσωπικότητά τους.